Điện mặt trời giải cứu "mùa nắng nóng"

Mặc dù chưa vào đợt nắng nóng đỉnh điểm nhưng từ đầu tuần tới nay, nhiệt độ ngoài trời có lúc lên tới trên 41 độ C đã khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao kỷ lục. 

Phá kỷ lục tiêu thụ điện
Phó Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0), ông Vũ Xuân Khu cho biết, mức tiêu thụ tăng kỷ lục được thống kê cho thấy công suất đầu nguồn cực đại (Pmax) toàn hệ thống là 35703 MW, tăng 16,2% so với cùng kỳ năm trước và vượt qua Pmax trong đợt nắng nóng cực đoan nhất năm 2018 (35118 MW - ngày 3.7.2018).

Điển hình nhất là hôm thứ 6, 17.5 vừa qua, mức tiêu thụ điện toàn hệ thống lại đạt đỉnh mới cao hơn, với công suất đỉnh đầu nguồn toàn hệ thống lên tới 35912 MW.  

Ngoài ra, lượng điện năng tiêu thụ đầu nguồn toàn hệ thống điện quốc gia trong ngày 17.5 cũng lên đến 755 triệu kWh, phá kỷ lục mức đỉnh của năm 2018 là 725 triệu kWh.

Trong khi nhu cầu sử dụng tiện tăng quá mạnh, lượng điện năng tiêu thụ vượt xa mức kỷ lục thì việc cấp điện cũng như truyền tải điện cũng đang trong tình trạng hết sức căng thẳng khi cả thủy điện và các nhà máy nhiệt điện đều không đáp ứng được đầy đủ nhu cầu.

Số liệu gần nhất cho thấy lượng nước về các hồ chứa ở miền Trung quá thấp, đến thời điểm này, sản lượng thủy điện tích trong các hồ miền Trung, Nam chỉ khoảng 2 tỉ kWh, tương đương tổng phụ tải toàn quốc trong 3 ngày làm việc. Nếu tính riêng các hồ miền Nam, chỉ còn 0,38 tỉ kWh, tương đương lượng điện tiêu thụ tại khu vực này trong 1 ngày.

Điện mặt trời “giải cứu” đợt nắng nóng tháng 5

Để tạm thời giải quyết mức độ căng thẳng của việc cung cấp điện, ngành điện đã phải hết sức khẩn trương đấu nối để kịp đóng điện hàng loạt nhà máy điện mặt trời hòa hệ thống truyền tải quốc gia.

Ông Nguyễn Đức Ninh - Phó giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia (A0) cho biết, chỉ tính từ tháng 3.2019 tới hết ngày 31.6.2016, hàng loạt nhà máy điện mặt trời (khoảng 88 nhà máy) đã và sẽ tiếp tục được khẩn trương hòa lưới điện quốc gia.

Chỉ nhìn từ tháng 4.2019 với 4 nhà máy điện mặt trời thì tính tới ngày thứ 6, 17.5 đã có tới 27 nhà máy. Như vậy, chỉ trong vòng hơn 1 tháng có tới 23 nhà máy được hòa lưới điện quốc gia.

Việc cấp tập bổ sung hòa lưới các nhà máy điện mặt trời khiến tình hình nhân sự của ngành điện, đặc biệt là nhân sự có chất lượng cao, có kinh nghiệm trong lĩnh vực điện mặt trời hiện đang hết sức khó khăn. Giải pháp tạm thời đang được ngành điện sử dụng là yêu cầu tập trung tối đa nhân lực, kể cả  những người đang đi học ở nước ngoài, thậm chí ngay cả những cán bộ đã nghỉ hưu cũng được “trưng dụng”, ký lại hợp đồng để phục vụ công tác.

Mặc dù tình hình cung cấp điện đang hết sức khó khăn, cộng thêm nhu cầu sử dụng tăng đột biến, tuy nhiên, ngành điện vẫn đang đảm bảo cung ứng điện đầy đủ cho nền kinh tế và sản xuất. Mặc dù về trung và dài hạn, ngành điện vẫn chưa dám khẳng định nhưng trong ngắn hạn thì tạm thời có thể yên tâm.

Ông Ngô Sơn Hải - Phó Tổng giám đốc EVN cho biết trong 4 tháng đầu năm 2019, EVN đã rất nỗ lực để đảm bảo cấp điện không bị gián đoạn. Đồng thời, EVN đã và đang hỗ trợ tối đa để gần 100 dự án điện mặt trời đóng điện và vào vận hành chính thức” - ông Ngô Sơn Hải chia sẻ.

Khuyến khích người dân sử dụng điện mặt trời

Dự án điện mặt trời lắp đặt trên mái nhà hoặc gắn với công trình xây dựng do tổ chức hoặc cá nhân làm chủ đầu tư có đấu nối và bán điện lên lưới điện của EVN sẽ được khuyến khích lắp đặt và mua lại với giá theo quy định.

Điện năng lượng mặt trời sẽ được sử dụng rộng rãi. Ảnh: Đinh Mười

Đó là một trong những nỗ lực của ngành Điện được triển khai rộng rãi nhằm góp phần tạo điều kiện cho người dân giảm chi phí sử dụng điện và tăng thêm thu nhập từ các dự án này (trừ các dự án điện mặt trới lắp đặt trên mặt đất, mặt nước… không gắn liền với mái nhà hoặc công trình xây dựng); là một trong các kế hoạch triển khai, thực hiện theo Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg ngày 11/4/2017 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế khuyến khích các dự án điện mặt trời tại Việt Nam.

Các dự án trên được thực hiện cơ chế mua bán điện theo chiều giao và chiều nhận riêng biệt của công tơ điện đo đếm hai chiều; giá mua vào của ngành điện từ ngày 01/01/2019 đến 31/12/2019 là 2.134 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), những năm tiếp theo giá mua vào sẽ được xác định từng năm theo tỷ giá USD/VNĐ, được tính bằng Việt Nam đồng theo quy định của EVN.

Phương pháp xác định tính giá mua vào đối với tổ chức có phát hành hóa đơn, thì chủ đầu tư kê khai theo phương pháp khấu trừ 10% thuế GTGT; nếu kê khai bằng phương pháp trực tiếp, thì thực hiện nộp thuế theo tỉ lệ 2% doanh thu.

Đối với chủ đầu tư là hộ gia đình, cá nhân không phát hành hóa đơn, có mức doanh thu trên 100 triệu đồng/năm thì áp dụng mức thuế GTGT 2%, ngược lại phát sinh doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm thì không phải chịu thuế.

Theo đại diện của Tổng Công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh (EVNHCMC), với mục tiêu đồng hành cùng người dân, tổ chức phát triển điện sử dụng năng lượng mặt trời, đến cuối tháng 4/2019, trên địa bàn đã có hơn 1.400 công trình lắp đặt, với tổng công suất khoảng 17,5 MWp.

Trong năm 2019, TP Hồ Chí Minh có kế hoạch lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà với tổng công suất dự kiến từ 50-80 MW. 

EVNHCMC đã làm việc với hơn 20.000 khách hàng tiềm năng trong việc tìm hiểu và lắp đặt hệ thống điện sử dụng năng lượng mặt trời.

Được biết, tháng 3/2019, EVNHCMC đã triển khai, chỉ đạo cho các Công ty Điện lực thành viên ký kết hợp đồng mua bán điện các dự án điện mặt trời với khách hàng nhằm tạo hành lang pháp lý để người dân yên tâm đầu tư, sử dụng sản phẩm mới này.

Nhiều người dân Quảng Bình đã lắp đặt điện mặt trời

Ngày 17/5, Công ty Điện lực Quảng Bình (PC Quảng Bình) cho biết, hiện trên địa bàn tỉnh đã có 18 khách hàng được lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, với tổng công suất lắp đặt 70 kWp.  

Ông Thái Hồng Quân - Giám đốc PC Quảng Bình cho biết, việc triển khai xây dựng, lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời mái nhà không những giúp tiết kiệm chi phí tiền điện hàng tháng cho khách hàng, mà còn tạo ra một mô hình ứng dụng năng lượng mặt trời hiện đại. Qua đó, giúp người dân hiểu hơn về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc sử dụng nguồn điện từ năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Việc sử năng lượng mặt trời mái nhà có thể kết hợp thực hiện chương trình Điều chỉnh phụ tải điện đạt hiệu quả. “Với những lợi ích, thiết thực, hiệu quả của năng lượng điện mặt trời mái nhà mang lại, trong thời gian tới PC Quảng Bình sẽ tiếp tục quảng bá mạnh mẽ về lĩnh vực này trên các phương tiện thông tin truyền thông đại chúng, các điểm giao tiếp khách hàng và qua các kênh giao tiếp khách hàng của điện lực về chính sách khuyến khích, lợi ích hiệu quả, thủ tục đấu nối điện mặt trời mái nhà vào hệ thống lưới điện. Đặc biệt, trong phong trào phát động thi đua, hoàn thành các mục tiêu, phục vụ khách hàng năm 2019, trong đó có chỉ tiêu về điện mặt trời mái nhà”, ông Quân nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Quảng Bình vừa ban hành Công văn khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trên địa bàn tỉnh. Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương, PC Quảng Bình và các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến, vận động các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và nhân dân hưởng ứng đầu tư phát triển điện mặt trời mái nhà tại các trụ sở cơ quan, nhà máy, xí nghiệp, trang trại và hộ gia đình. Báo cáo kết quả thực hiện, các khó khăn, vướng mắc cho UBND tỉnh trong quá trình triển khai trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố để kịp thời chỉ đạo. Ngoài ra, Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương và các sở, ban, ngành, địa phương nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách ưu đãi lắp đặt điện mặt trời mái nhà đối với các tổ chức, cá nhân, các dự án đầu tư trên các tòa nhà, công xưởng, trụ sở hành chính.

Hiện tại, ngành điện Quảng Bình đã khảo sát và vận động khách hàng có tiềm năng lắp đặt điện mặt trời áp mái nhà. Đặc biệt là các resort, khách sạn lớn, các đơn vị sản xuất, kinh doanh trọng điểm trên địa bàn tỉnh Quảng Bình. Theo kế hoạch được giao năm 2019, khối lượng lắp đặt điện mặt trời áp mái nhà của ngành điện Quảng Bình phải thực hiện là 1 MWp (1.000kWp), tổng vốn đầu tư ước tính 20 tỷ đồng.

Đầu tư điện mặt trời còn hạn chế so với tiềm năng ở Việt Nam

Dùng điện mặt trời người dân có thể giảm được 70-90% tiền điện hàng tháng. Tuy nhiên đầu tư cho điện mặt trời hiện còn quá thấp so với tiềm năng.

Nhà có diện tích nhỏ làm sao lắp điện mặt trời? Giá cả ra sao, thiết bị nào chất lượng? Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì để nhiều người có thể sử dụng nguồn năng lượng sạch này?... Những nội dung bạn đọc quan tâm đã được giải đáp, bàn thảo tại buổi tọa đàm kết hợp giao lưu trực tuyến "Điện mặt trời, ích nước lợi nhà" tổ chức tại báo Tuổi Trẻ ngày 10-5.

Đầu tư quá thấp so với tiềm năng

Chia sẻ tại buổi tọa đàm, ông Trần Viết Nguyên - phó trưởng ban kinh doanh Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - cho biết một khảo sát của Ngân hàng Thế giới cho thấy điện mặt trời trên mái nhà tại các tỉnh thành phía Nam có thể phát triển đến 6.700MW.

Tuy nhiên qua khảo sát trên toàn quốc chỉ mới có hơn 3.000 trường hợp lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà với công suất chỉ khoảng 40MW. Trong đó, chủ yếu tại TP.HCM và các tỉnh thành phía Nam.

Nhiều bạn đọc gửi câu hỏi về buổi giao lưu trực tuyến bày tỏ mong muốn được lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà, nhưng còn nhiều băn khoăn về cách thức thực hiện, quy chuẩn kỹ thuật lắp đặt, lắp bao nhiêu thì đủ dùng cho sinh hoạt trong gia đình.

Cụ thể, bạn đọc Minh Quân thắc mắc: "Cần bao nhiêu diện tích lắp đặt được 1kWp? Mỗi ngày sản sinh ra bao nhiêu điện, đủ dùng cho thiết bị nào, giá đầu tư ra sao, nếu điện dư xài thì bán cho ngành điện giá thế nào?". Đây cũng là thắc mắc của rất nhiều bạn đọc.

Theo trình bày của một doanh nghiệp kinh doanh điện mặt trời, để đầu tư 1kWp cần diện tích khoảng 6-8m². Nếu một hộ lắp đặt từ 3-5kWp, mỗi tháng sinh ra được 360 - 600kWh điện. Trường hợp khách hàng phải trả tiền điện từ 800.000 đến 2,5 triệu đồng/tháng thì lượng điện mặt trời giúp giảm tiền điện từ 70-90%.

Mặt khác, do điện mặt trời nối lưới điện quốc gia nên người dân không phải lo việc thiếu điện vì khi công suất sử dụng lớn hơn công suất lắp đặt điện mặt trời thì sẽ có nguồn từ điện lưới bù vào.

Ngược lại, những lúc người dân không sử dụng điện, điện mặt trời sẽ phát lên lưới và được đồng hồ đo đếm để ngành điện trả tiền với đơn giá năm 2019 là 2.134 đồng/kWh.

Về chi phí đầu tư thiết bị, theo doanh nghiệp này, hiện nay vào khoảng 20-25 triệu đồng/kWp.

Chất lượng ra sao?

Ngoài giá cả, chất lượng thiết bị cũng là vấn đề được nhiều bạn đọc quan tâm. Theo ông Nguyễn Văn Lý, phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam, trên thị trường hiện nay có hơn 50 đơn vị, công ty cung cấp tấm pin năng lượng mặt trời. Trong đó có khoảng 95% xuất xứ từ Trung Quốc dù có thể là công nghệ châu Âu.

Vì vậy trước khi khách hàng lắp đặt và nối lưới, ngành điện sẽ có một đơn vị thí nghiệm điện kiểm tra chất lượng thiết bị của khách hàng trước khi nối lưới.

Ông Trần Khiêm Tuấn, phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM, khẳng định sẽ tạo mọi điều kiện cho người dân lắp đặt điện mặt trời nối lưới điện quốc gia và lắp đặt đồng hồ hai chiều miễn phí cho khách hàng.

Về vấn đề chất lượng, ông Tuấn cho rằng nhà sản xuất phải công bố chỉ tiêu kỹ thuật để Sở Công thương và cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát.

Trao đổi lại ý kiến cho rằng điện mặt trời chỉ dành cho tầng lớp trung lưu, ngành điện có kiến nghị chính sách gì để điện mặt trời đến được đại đa số người dân, ông Trần Viết Nguyên cho rằng giá mua điện mặt trời mái nhà 9,35 cent/kWh (2.134 đồng/kWh) là một cơ chế ưu đãi.

Nhìn nhận mặc dù suất đầu tư điện mặt trời đã giảm nhưng vẫn còn cao, nhất là đối với người thu nhập thấp, ông Trần Viết Nguyên cho biết hiện EVN đang nghĩ tới nhiều giải pháp như: sẽ thuê mặt bằng của người dân để đầu tư bán điện lại với giá ưu đãi (mô hình đầu tư ESCO); hoặc trường hợp người dân đầu tư điện mặt trời một thời gian, nhưng không muốn đầu tư nữa thì ngành điện nghiên cứu giới thiệu một bên thứ 3 vào tiếp quản.

Ngoài ra, EVN đứng ra thu xếp với các tổ chức tài chính cho khách hàng vay lắp đặt điện mặt trời với lãi suất ưu đãi nhất...

Lợi ích từ đầu tư điện mặt trời

Đầu tư điện mặt trời vừa dùng vừa bán, theo chuyên gia năng lượng, là giải pháp tối ưu và có lợi cho hộ gia đình, văn phòng, nhà xưởng...

Lắp công suất càng lớn, càng có lợi

Một hệ thống pin năng lượng mặt trời cơ bản lắp trong gia đình hoặc văn phòng gồm: Tấm pin mặt trời, bộ điều khiển sạc năng lượng mặt trời, bộ inverter, bình ắc quy để trữ điện và các phụ kiện khác như khung, giá đỡ, dây nối… Trong đó, tùy chất liệu giá tấm pin mặt trời sẽ có giá khác nhau. Phổ biến trên thị trường có hai loại vật liệu để có thể tạo nên loại pin cho nhu cầu của người tiêu dùng như mono, poly hoặc phim tấm mỏng. Công suất nhỏ nhất từ 6 W, 12 W… với giá khoảng 810.000 đồng (mono) và 720.000 đồng (poly) đến loại có công suất lớn 175 W với giá 4,75 triệu đồng (mono) và 4,3 triệu đồng (poly)

Trước đây khi sử dụng không hết vẫn không thể bán được cho "nhà đèn", đa số hộ thường đầu tư công suất vừa đủ dùng để khỏi bị lưới điện "nuốt" không. Thế nhưng từ khi có thể bán lại công suất dư cho ngành điện và đặc biệt là giá điện tăng mạnh thời gian qua, nhiều gia đình đã nâng công suất điện mặt trời áp mái để vừa sử dụng điện thoải mái mà còn có thêm khoản thu nhập từ việc bán lại công suất dư thừa cho nhà nước. Nói về nâng cấp hệ thống điện mặt trời để tăng công suất, ông Trần Quang - đại diện doanh nghiệp lắp ráp tấm pin năng lượng mặt trời thông tin việc nâng công suất đối với hệ thống điện mặt trời rất đơn giản. Chỉ cần có đủ diện tích lắp đặt, công ty sẽ tới kiểm tra và tư vấn số lượng tấm pin có thể lắp thêm. Chi phí chỉ tính theo giá tấm pin và tiền công lắp đặt. Đối với những hộ gia đình đã sử dụng bộ inverter chuyển đổi dòng điện cho gói 3 kW, nếu lắp đặt thêm nâng công suất lên dưới 5 kW vẫn có thể sử dụng bộ inverter này. Nếu trên 5 kW sẽ phải chuyển bộ inverter lớn hơn."Theo cơ chế, điện mặt trời dư sẽ được tự động đẩy lên mạng lưới điện để bán lại cho nhà nước. Như vậy bất kể lúc nào người dân không sử dụng, điện sẽ được đẩy lên và công tơ 2 chiều hiện nay cũng đã được lắp đặt miễn phí. Do đó nếu tính ra, lắp công suất càng lớn thì càng có lợi", ông Minh nói.Tham khảo một số nơi cung cấp lắp ráp bộ năng lượng mặt trời, các tấm pin đều được bảo hành đến 15 năm và tuổi thọ của bộ sạc và bộ inverter cũng lên đến 5 năm. Với công suất sử dụng tầm 55 Wp, theo chuyên gia, gia đình chỉ cần đầu tư ban đầu khoảng 9-10 triệu đồng. Với gia đình nhỏ có các thiết bị cơ bản sử dụng công suất 220 Wp thì chi phí đầu tư ban đầu sẽ khoảng 15 triệu đồng.

“Nếu kết hợp với hòa lưới để có thể sử dụng tốt hơn, bạn phải đầu tư thêm 10 triệu là tầm 25 triệu đồng để có thể đủ sử dụng cho gia đình nhỏ. Với các văn phòng vừa và nhỏ, nhu cầu sử dụng trung bình 12 kWp, phải đầu tư đến vài trăm triệu đồng”, nhân viên kinh doanh tấm pin năng lượng đến từ Samtrix Solar (văn phòng tại Q.1, TP.HCM) tư vấn.

Đầu tư 150 triệu đồng, xài điện miễn phí, sau 6 năm hòa vốn

Theo chuyên gia năng lượng mặt trời - TS Trần Văn Bình - thành viên Ban chấp hành Hội đồng Năng lượng tái tạo thế giới, mức lắp điện mặt trời thấp nhất đủ xài gia đình nhỏ với một số tiện nghi nhất định cần công suất 2,5 kWp, nếu trời nắng đủ 5 tiếng mỗi ngày, sẽ cho ra 12 kWh, chi phí đầu tư ban đầu là 75 triệu đồng. Gấp đôi công suất, đầu tư lên 140 - 150 triệu đồng. “Với số tiền đầu tư như vậy, hộ gia đình mất khoảng 6 năm lấy lại vốn tính theo số điện dư bán cho nhà nước. Nhưng suốt 6 năm đó, xài điện miễn phí. Nên tính ra, thời gian hoàn vốn sẽ rút ngắn lại một nửa”, TS Bình phân tích.

Tham khảo bản tính toán của một doanh nghiệp đang thực hiện lắp đặt điện mặt trời cho một số hộ dân ở Tây nguyên, TP.HCM và miền Trung, với công suất hệ thống năng lượng mặt trời đạt 3,96 kWp cho ra 475 kWh/tháng, số tiền gia đình tiết kiệm trung bình một tháng là 1,529 triệu đồng. Hoặc mức thấp nhất công suất 2,64 kWp cho ra 316 kWh/tháng, số tiền tiết kiệm được 1,017 triệu đồng.Theo TS Trần Văn Bình, với mức giá nhà nước đang thu mua lại của người dân điện mặt trời khoảng 2.134 đồng/kWh hiện nay, đầu tư điện mặt trời lợi nhiều hơn hại. “Việt Nam là xứ nhiệt đới, lợi thế lớn nhất là ánh nắng. Nếu tăng công suất sản xuất điện mặt trời vào mùa nắng, người tiêu dùng sẽ bảo đảm được nguồn điện tiêu thụ của mình và bán lại với mức giá tương tối tốt. Thứ nữa, chúng ta hay nghĩ thời gian hòa vốn lâu nhưng không tính suốt quãng thời gian đó mình xài điện tiền triệu nhưng không tốn đồng nào. Theo tôi, do chưa biết đến nhiều và tuyên truyền chưa được tốt, chứ làm điện mặt trời với các nhà xưởng sản xuất là rất hay trong bối cảnh giá điện dùng cho sản xuất đang cao hiện nay”, TS Trần Văn Bình nhận xét.

Giá điện tăng cao, điện mặt trời được ưa chuộng

Trong khi chờ ngành điện tính toán lại biểu giá điện, nhiều hộ gia đình đã "tự cứu" bằng cách lắp đặt điện mặt trời để chủ động trong việc sử dụng, thậm chí bán lại nếu sử dụng không hết.

Anh H.H.Vân (Bình Phước) chia sẻ cách đây vài năm, gia đình anh đã lắp đặt một hệ thống điện mặt trời với kinh phí 68 triệu đồng. Sản lượng điện tiêu thụ của gia đình anh trong mấy năm nay, nếu quy ra tiền theo giá mua điện của nhà nước thì chỉ ít năm nữa là hòa vốn. Đặc biệt, khi nối hệ thống điện mặt trời tại gia vào mạng điện lưới, nhà anh Vân có thể vừa dùng điện mặt trời, vừa dùng điện lưới. Tức là, khi dùng quá công suất điện mặt trời thì có điện lưới bổ sung, nếu dùng ít hơn thì có thể bán lại điện cho nhà nước.

Tương tự, anh Vũ Khánh Toàn, H.Củ Chi, TP.HCM sau thời gian sử dụng điện mặt trời khoe: “Lợi ích kinh tế thấy rất rõ, giảm 80% giá điện hằng tháng. Trước đây trung bình nhà tôi phải đóng từ 1 - 1,2 triệu đồng, nay chỉ khoảng 100.000 - 150.000 đồng”. Theo anh Toàn, việc lắp đặt cũng hết sức dễ dàng. Công ty lắp đặt sẽ tới xác định loại điện mặt trời phù hợp với từng hộ gia đình, nên dùng hệ thống điện độc lập hay điện hòa lưới. Họ cũng sẽ giúp tính toán nhu cầu dùng điện trong nhà để đưa ra gợi ý lắp đặt công suất hợp lý, tránh gây lãng phí. Để hòa vào lưới điện nhà nước, cần lắp thêm đồng hồ hai chiều, khi điện mặt trời trôi vào lưới thì đồng hồ sẽ chạy ngược, tính toán được phần điện bán lại. Theo bảng giá của một số cơ sở lắp đặt, hệ thống điện năng lượng mặt trời hòa lưới có công suất 1KWp có mức giá khoảng từ 20 triệu đồng, đây là hệ thống điện mặt trời sử dụng cho gia đình.

Khu vực miền Nam có số giờ nắng trung bình là 2.200 - 2.500 giờ/năm, cường độ bức xạ mặt trời ở khu vực này trung bình từ 4,2 - 4,7 kWh/m²/ngày. Đặc biệt với số giờ nắng trung bình là 300 ngày/năm, miền Nam được đánh giá là khu vực có tiềm năng rất lớn về điện mặt trời và hiệu quả đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời đạt hiệu suất tối đa. Giả sử gia đình đầu tư hệ thống điện mặt trời với công suất 3.0 KWp sẽ giúp tiết kiệm được gần 900.000 đồng tiền điện, giảm được khoảng 80% lượng điện tiêu thụ từ công ty điện lực. Số lượng pin mặt trời cần lắp đặt sẽ tùy thuộc vào công suất của hệ thống điện mặt trời dự tính, đồng thời liên quan tới diện tích có thể gắn pin mặt trời trên mái nhà hoặc sân vườn.

Bất cập Luật quy hoạch : Hàng loạt dự án điện mặt trời nằm trên giấy

Bộ Công Thương cho rằng do chưa có các hướng dẫn để thực hiện luật Quy hoạch nên việc bổ sung các dự án năng lượng tái tạo vào quy hoạch bị kéo dài và đình trệ, dẫn đến khả năng đáp ứng tiến độ vận hành để các dự án điện mặt trời cán mốc thời gian được hưởng cơ chế giá ưu đãi khó mà thực hiện.

Theo nguồn tin của Dân trí, Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng về việc vướng mắc triển khai thực hiện nhiệm vụ quản lý ngành theo luật Quy hoạch mới có hiệu lực từ 1.1.2019.

Theo báo cáo này, Bộ Công Thương cho biết, trung bình hàng năm, cơ quan này tiếp nhận đề nghị bổ sung điều chỉnh quy hoạch với khoảng 100 dự án nguồn và lưới điện.

Trong số này, có khoảng 40% dự án lưới điện 220kV, 110kV; 45% dự án nguồn điện sạch bổ sung vào quy hoạch phát triển điện lực tỉnh và 15% dự án nguồn điện đề nghị bổ sung vào quy hoạch phát triển điện lực quốc gia.

Tuy nhiên, con số từ vài tháng cuối 2018 đến nay tăng đột biến. Theo thống kê, hiện Bộ Công Thương đã và đang nhận được nhiều đề nghị điều chỉnh, bổ sung quy hoạch nhưng chưa có căn cứ để triển khai thực hiện. Cụ thể, về nguồn điện, hiện số dự án nhà máy điện khí LNG xin bổ sung quy hoạch là 5 dự án. Dự án điện chất thải rắn đề nghị bổ sung là 3 dự án.

Tương tự là khoảng 66 dự án điện gió. Trong số này có 29 dự án có công suất trên 50 MW và 37 dự án có công suất từ 50 MW trở xuống. Và nhiều nhất là các dự án điện mặt trời. Theo đó, có tổng cộng khoảng 210 dự án đang xin bổ sung quy hoạch, gồm 25 dự án có công suất trên 50 MW trở lên và 185 dự án có công suất từ 50 MW trở xuống. Tương tự, về lưới điện đang chờ điều chỉnh quy hoạch cũng có tới 91 dự án, gồm 4 dự án lưới điện 500 kV, 64 dự án lưới điện 220 kV cùng 23 dự án lưới điện 110kV.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng cho hay, riêng công suất đăng kí của các dự án điện gió và điện mặt trời đang chờ “xếp chỗ” lên đến trên 20.000 MW. Ông Vượng cho hay, theo quy định của luật Điện lực, để triển khai các dự án điện phải theo quy hoạch, cụ thể trước ngày 1.1.2018 thì ngành điện lực có các quy hoạch quy hoạch năng lượng quốc gia nói chung, có quy hoạch điện lực quốc gia, quy hoạch điện lực tỉnh, vùng và quy hoạch cho năng lượng tái tạo.

“Nhưng theo luật Quy hoạch mới thì ngành điện chỉ còn quy hoạch điện quốc gia và phần điện lực được tích hợp trong quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương, tức quy hoạch tỉnh. Mà cả 2 loại này đều do Thủ tướng phê duyệt. Cho nên, hiện nay liệu các dự án nói trên có cần bổ sung vào quy hoạch hay không cũng chưa rõ, và nếu cần bổ sung thì phải để Thủ tướng phê duyệt hay phân cấp cho bộ, hay là để địa phương… thì Bộ Công Thương đánh phải chờ nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của luật Quy hoạch”, ông Vượng nói.

Bộ Công Thương nhấn mạnh rằng, việc thực hiện như trước đây sẽ giúp đáp ứng kịp thời tiến độ đầu tư công trình điện để đáp ứng nhu cầu cấp điện cho phát triển kinh tế xã hội. Bên cạnh đó, việc phê duyệt bổ sung quy hoạch các nguồn điện năng lượng tái tạo giúp thực hiện chiến lược phát triển năng lượng tái tạo VN, các cơ chế hỗ trợ phát triển điện gió, điện mặt trời đáp ứng tiến độ được hưởng giá ưu đãi như đối với điện mặt trời là 30.6.2019 tại quuyết định 11 và điện gió là 1.11.2021 (tại quyết định 39 năm 2017). Nếu không, các dự án này nguy cơ sẽ lỡ tiến độ để hưởng giá tốt.

Do vậy, trong báo cáo gửi Thủ tướng, Bộ Công thương kiến nghị trước khi Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia và Quy hoạch tỉnh giai đoạn mới được phê duyệt, Thủ tướng Chính phủ cho phép Bộ Công Thương thực hiện bổ sung quy hoạch như quy định trước đây, cụ thể: Bộ Công thương tiếp tục thẩm định và trình Thủ tướng phê duyệt các dự án nguồn điện có công suất trên 50 MW. Đối với các dự án nguồn điện từ 50 MW trở xuống, Bộ Công thương thẩm định và phê duyệt bổ sung quy hoạch.

“Trong giai đoạn chuyển tiếp, khi chưa có hướng dẫn cụ thể phạm vi, thẩm quyền, trình tự thủ tục thực hiện cụ thể theo luật Quy hoạch, đề nghị Chính phủ ban hành Nghị quyết cho phép Bộ Công Thương có đủ thẩm quyền để tiếp tục thẩm định bổ sung các dự án nguồn và lưới điện như hiện nay đáp ứng nhu cầu điện cho phát triển kinh tế xã hội”, báo cáo kiến nghị của Bộ Công Thương nêu rõ.