





Chính sách mới sẽ cho phép các doanh nghiệp tại Việt Nam đấu thầu mua điện trực tiếp từ các công ty tư nhân sản xuất năng lượng tái tạo.
Ngày 12.6, đại diện lãnh đạo Bộ Công thương và Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink tham dự hội thảo tham vấn cộng đồng giới thiệu đề xuất chính sách của Bộ Công thương về cơ chế hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA).
Chính sách mới này sẽ cho phép các doanh nghiệp tại Việt Nam đấu thầu mua điện trực tiếp từ các công ty tư nhân sản xuất năng lượng tái tạo và tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thể sử dụng 100% năng lượng tái tạo trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong quá trình xây dựng cơ chế đổi mới này, Cục Điều tiết điện lực, Bộ Công thương đã tiến hành tham vấn các nhà đầu tư, tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)... nhằm xây dựng thành công chương trình thí điểm hợp đồng mua bán điện trực tiếp.

Từ năm 2017, Chương trình Năng lượng Phát thải thấp Việt Nam (V-LEEP) của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đã hỗ trợ Cục Điều tiết điện lực xác định những điều kiện cần thiết để triển khai chính sách về hợp đồng mua bán điện trực tiếp tại Việt Nam.
Phát biểu tại hội thảo, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Kritenbrink nhấn mạnh: “Cơ chế hợp đồng mua bán điện trực tiếp sẽ cho phép Việt Nam nhanh chóng đạt được các mục tiêu về năng lượng tái tạo thông qua thu hút đầu tư tư nhân và đáp ứng nhu cầu của nhiều doanh nghiệp hàng đầu đang muốn mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam”.
Cơ chế hợp đồng mua bán điện trực tiếp là một cơ hội lớn đối với các nhà phát triển năng lượng gió và mặt trời trong việc huy động nguồn vốn tư nhân để xây dựng các nhà máy điện gió và mặt trời mới và quy mô.
Hơn 30 doanh nghiệp lớn trong nước và quốc tế thuộc Liên minh Mua Năng lượng Tái tạo Việt Nam (REBA) đã thể hiện sự ủng hộ đối với nỗ lực này, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về dữ liệu chính xác từ thị trường năng lượng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch rủi ro thấp và thúc đẩy cuộc cách mạng năng lượng sạch tại Việt Nam.
Bên cạnh cơ chế hợp đồng mua bán điện trực tiếp, USAID cũng hỗ trợ Việt Nam trong công tác tăng cường an ninh năng lượng thông qua một loạt các dự án điện gió và điện mặt trời quy mô nối lưới, hỗ trợ kỹ thuật cho Bộ Công thương trong công tác quy hoạch năng lượng...

Thời tiết thành phố Hồ Chí Minh nắng nóng quanh năm, lượng bức xạ mặt trời lớn nên rất thuận lợi cho việc phát triển điện năng lượng mặt trời. Tận dụng ưu đãi của thiên nhiên, người dân thành phố đã mạnh dạn đầu tư lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời phục vụ sinh hoạt, kinh doanh và có điện dư thừa để bán.
Tầng thượng căn nhà rộng 60m2 của anh Nguyễn Đắc Thọ (đường Lê Văn Sỹ, quận 3) được phủ kín những tấm pin năng lượng mặt trời. Từ năm 2016, anh Thọ là một trong những hộ dân đầu tiên tại địa bàn quận 3 tiến hành lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời hòa lưới điện quốc gia 3kW. Đến nay, anh đã mạnh dạn nâng cấp lên hệ thống 10kW với chi phí đầu tư khoảng 200 triệu đồng.
Tháng 4 vừa qua, dù cao điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện cao nhưng gia đình anh Thọ vẫn có nguồn điện dư thừa, bán lại cho Tổng công ty Điện lực thành phố Hồ Chí Minh với số tiền 4,3 triệu đồng/tháng. Anh Thọ dự tính khoảng 4 năm nữa sẽ thu hồi được số tiền đầu tư ban đầu.

“Nhà tôi dùng rất nhiều thiết bị điện tử như 6 máy điều hòa, 5 tủ lạnh, bếp điện từ và các thiết bị sử dụng điện khác của 5 phòng trọ nên điện năng tiêu thụ rất lớn. Từ ngày lắp đặt điện năng lượng mặt trời tôi thấy mình đã chọn đúng kênh đầu tư hiệu quả, nhiều lợi ích”, anh Thọ chia sẻ.
Ngoài việc lắp đặt điện năng lượng mặt trời phục vụ cho sinh hoạt, người dân tại thành phố Hồ Chí Minh cũng mạnh dạn đầu tư dùng cho hoạt động kinh doanh. Chị Nguyễn Thị Hồng Quỳnh - Chủ hệ thống các trường mầm non Thiên Ân, Hương Nắng Hồng (quận Thủ Đức) đã tận dụng mái nhà, sân trường để lắp điện năng lượng mặt trời. Hệ thống trường mầm non của chị không phải trả tiền điện, còn sân trường có mái che mát mẻ cho các cháu vui chơi.
Chị Nguyễn Thị Hồng Quỳnh cho biết: “Tôi lắp điện năng lượng mặt trời cách đây 2 năm cho 5 hệ thống trường mầm non. Số tiền đầu tư lắp 2 hệ thống điện năng lượng mặt trời 10kW với giá 200 triệu đồng/hệ thống, 3 hệ thống 5kW với giá 100 triệu đồng/hệ thống”.
Mỗi trường mầm non của chị Quỳnh có khoảng 200-300 học sinh, nhu cầu tiêu thụ điện tối thiểu 2.000-2.500 kWh/trường/ tháng. Trường mầm non chỉ hoạt động vào ban ngày nên ít khi thiếu điện; ngày chủ nhật và một số ngày nghỉ lễ, số điện dư thừa sẽ được bán lại cho đơn vị điện lực.
Theo thống kê của Tổng công ty Điện lực thành phố Hồ Chí Minh, đến nay, trên địa bàn thành phố đã có 1.400 trường hợp lắp đặt điện năng lượng mặt trời áp mái nối lưới điện quốc gia. Lượng điện phát lên điện lưới quốc gia đạt hơn 4,2 triệu kWh. Nếu nhân với đơn giá mua điện năm 2019 là 2.134 đồng/kWh thì ngành Điện sẽ phải trả cho người dân thành phố hơn 9 tỷ đồng.
Ông Phạm Quốc Bảo - Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Chi phí đầu tư điện năng lượng mặt trời hiện nay chỉ bằng 1/3 so với 7-8 năm trước. Hiện cơ chế mua bán điện cũng đã được tháo gỡ, người dân dễ dàng bán lại điện cho nhà nước. Hy vọng thời gian tới, tỷ lệ người dân đầu tư điện năng lượng mặt trời tiếp tục tăng lên”.
Hiện tại có nhiều chương trình giúp người dân thành phố Hồ Chí Minh đầu tư lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái. Trong đó, Tổng công ty Điện lực thành phố Hồ Chí Minh đang phối hợp với một số nhà cung cấp để triển khai chương trình hỗ trợ 10% tổng chi phí lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời...
Để được tư vấn và lắp đặt Hệ thống điện mặt trời phù hợp, Quý bạn đọc có thể liên hệ Samtrix Solar (http://samtrix.vn) để được tư vấn.


Theo đó, ông Nguyễn Xuân Thắng – Trưởng Ban Kinh doanh Tổng công ty Điện lực TP. Hà Nội (EVN HANOI) cho biết, trong những năm gần đây, phát triển các nguồn năng lượng tái tạo đặc biệt là năng lượng mặt trời được đánh giá là rất có tiềm năng tại Việt Nam.
EVN HANOI đã cho triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái tại trụ sở Tổng công ty, Trung tâm sửa chữa điện nóng (Hotline), Công ty Điện lực Nam Từ Liêm, các trạm biến áp 110 – 220 kV… Việc sử dụng hệ thống năng lượng mặt trời sẽ góp phần tiết kiệm điện, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh đồng thời bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu.

Nhờ vào việc tận dụng diện tích mái nhà tại các Công ty Điện lực trên địa bàn Hà Nội, EVN HANOI đã triển khai lắp đặt giảm chi phí và lượng điện năng tiêu thụ tại trụ sở và các Trạm biến áp, góp phần giảm công suất nguồn cho lưới điện Hà Nội, đồng thời, khi lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời áp mái sẽ che được việc chiếu nắng trực tiếp từ mặt trời vào các tòa nhà, công sở.
Ông Thắng cho biết, hệ thống năng lượng mặt trời áp mái là một phát minh vĩ đại của thế giới, đối với khách hàng tại Thủ đô, khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà, đầu tiên sẽ giảm sự lệ thuộc vào hệ thống năng lượng hiện phổ thông như lưới điện quốc gia.
Nhờ đó, có nhiều phương án lựa chọn khi hệ thống điện có sự cố ngắn hạn trong những ngày thời tiết nắng nóng cực đoan. Tiếp theo, điện mặt trời sẽ giúp giảm chi phí năng lượng về tầm nhìn lâu dài cho doanh nghiệp. Cuối cùng là chung tay góp sức vì một xã hội sử dụng năng lượng sạch, giảm bớt gánh nặng cho các nhà máy điện khi mà các nguồn tài nguyên như than đá, thủy điện đang dần cạn kiệt.
Với giá thành hợp lý, đa dạng sản phẩm và tiện nghi về mẫu mã, hệ thống điện mặt trời áp mái đang ngày càng phát triển để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng, hướng tới phát triển năng lượng sạch và tiết kiệm năng lượng quốc gia.

Theo Samtrix Solar, doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam về điện mặt trời, hệ thống điện năng lượng mặt trời là hệ thống chuyển năng lượng mặt trời (bức xạ ánh sáng mặt trời - quang năn) sang dạng năng lượng cần sử dụng. Hệ thống điện năng lượng mặt trời gồm các tấm panel pin mặt trời được làm từ vật liệu bán dẫn có chức năng chuyển hóa năng lượng bức xạ mặt trời sang năng lượng điện.
Công suất phát của nguồn điện phụ thuộc hoàn toàn vào cường độ ánh sáng mặt trời và diện tích của tấm panel điện. Năng lượng mặt trời chuyển hóa thành năng lượng điện thông qua các tấm panel pin và được sử dụng trực tiếp như chiếu sáng, phục vụ các thiết bị trong nhà. Nếu điện mặt trời dư thừa thì có thể dự trữ vào Ác quy hoặc bán lại điện cho các Công ty Điện lực.

Để thuận tiện cho việc thực hiện các trình tự đăng ký mua bán Điện mặt trời áp mái, EVN HANOI cung cấp biểu mẫu đăng ký căn cứ Thông tư số 16/2017/TT-BCT ngày 12/9/2017 của Bộ Công thương quy định về phát triển dự án và Hợp đồng mua bán điện áp dụng cho các dự án điện mặt trời và thông tư số 05/2019 ngày 11/3/2019 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 16/2017/TT-BCT ngày 12/9/2017.
Đối tượng áp dụng theo quy định là các tổ chức, cá nhân là khách hàng đang mua điện trực tiếp của đơn vị điện lực, có lắp hệ thống điện mặt trời trên mái nhà có nhu cầu bán lượng điện dư cho Công ty Điện lực; Các tổ chức, cá nhân có lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà có nhu cầu bán lượng điện dư cho Công ty Điện lực.
Khi đăng ký nhu cầu, chủ đầu tư cần cung cấp thông tin ban đầu về địa điểm và công suất dự kiến lắp đặt của dự án điện mặt trời áp mái, mã khách hàng sử dụng điện (nếu là khách hàng đang mua điện của Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam) để tiện liên hệ và khảo sát đấu nối.

Bà Nguyễn Thị Anh Đào – phường Mỹ Đình 1 – quận Nam Từ Liêm – Hà Nội cho biết, sau khi lắp hệ thống năng lượng mặt trời áp mái, sau khoảng 2 tháng, nhiều gánh năng chi tiêu trong gia đình bà đã được giảm bớt. Trước khi lắp hệ thống điện mặt trời, gia đình bà phải chi trả số tiền điện là hơn 1 triệu đồng, hiện tại chỉ phải trả khoảng 200-300 nghìn đồng/tháng đối với điện sinh hoạt trong gia đình.
Với hệ thống điện mặt trời nối lưới, nếu điện năng tạo ra bằng nhu cầu tiêu thụ của tòa nhà, tòa nhà sẽ nhận điện hoàn toàn từ năng lượng măt trời này. Khi công suất từ nguồn điện mặt trời nhỏ hơn nhu cầu tiêu thụ, tòa nhà sẽ nhận thêm nguồn điện từ lưới.
Nếu công suất điện mặt trời lớn hơn công suất tiêu thụ, phần điện năng dư thừa sẽ được phát lên lưới điện quốc gia. Trong trường hợp mất điện lưới thì hệ thống điện mặt trời hòa lưới sẽ tự động được cách ly để đảm bảo an toàn cho lưới điện.
Việt Nam được đánh giá có tiềm năng rất lớn về điện mặt trời. Trong đó, việc ứng dụng hệ thống pin năng lượng mặt trời lắp mái để sản xuất điện sẽ góp phần giúp các gia đình, doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí tiền điện và giảm áp lực cung ứng điện cho ngành Điện, đặc biệt là vào mùa nắng nóng.

Chính phủ cho rằng Luật Quy hoạch sau một thời gian triển khai có những hạn chế. Một số đại biểu Quốc hội lại nói lỗi ở Chính phủ khi chậm ban hành nghị định hướng dẫn.
Chiều 4/6, sau phiên chất vấn Bộ trưởng Xây dựng Phạm Hồng Hà, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp “ngoài giờ” để xem xét dự thảo "Nghị quyết thi hành luật Quy hoạch”. Dự thảo mới được Chính phủ gấp rút trình tới Quốc hội với mong muốn xử lý những vấn đề bất cập trong việc thi hành luật thời gian qua.
“Lỗi” của Luật Quy hoạch cũng được nhiều đại biểu Quốc hội nêu ra trong phiên thảo luận kinh tế - xã hội, thậm chí gây tranh luận trong nghị trường.
Từ khi Luật quy hoạch có hiệu lực vào 1/1/2019, nhiều địa phương và bộ ngành đã bắt đầu cảm nhận sự khó khăn khi thực thi. Điển hình là Bộ Xây dựng, Công Thương và Giao thông vận tải.
Trong một văn bản gửi tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Xây dựng “than” rằng gặp nhiều vướng mắc trong việc lập, phê duyệt quy hoạch trong lĩnh vực xây dựng.
Cụ thể, Bộ này kể ra việc quy hoạch hệ thống nông thôn, đô thị… chưa thể tổ chức lập và phê duyệt vì phải đảm bảo phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia (theo yêu cầu của Luật Quy hoạch). Tuy nhiên, quy hoạch tổng thể quốc gia vẫn chưa hoàn thành.
Trong khi đó, Bộ Công Thương cũng nêu bất cập khi nhiều dự án điện mặt trời có nhà đầu tư nhưng không nằm trong quy hoạch, vẫn không được cấp chủ trương đầu tư.
Bộ này cho biết đã tiếp nhận đề xuất của khoảng 340 dự án điện mặt trời, điện gió với tổng công suất dự kiến khoảng 28.000 MW. Tuy nhiên, số lượng này lại vượt quá quy hoạch điện 7 đã được phê duyệt. Theo Luật Quy hoạch mới thì ngành điện chỉ còn quy hoạch điện quốc gia và phần điện lực được tích hợp trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Do đó, Bộ Công Thương thắc mắc việc bổ sung các dự án vào quy hoạch có được hay không, và thẩm quyền phê duyệt là ai.

Phát biểu trước Quốc hội, Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho rằng Luật Quy hoạch có hiệu lực từ ngày 1/1/2019 nhưng tồn tại nhiều bất cập, khiến rất nhiều dự án liên quan phải tạm dừng.
“Thực trạng của Luật Quy hoạch có nguy cơ đe dọa nghiêm trọng nền kinh tế đất nước, làm cho nhiều dự án có vốn đầu tư nước ngoài ngừng hoạt động”, phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Quảng Bình phát biểu.
Trong tờ trình mà Chính phủ “gấp rút” trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, có đánh giá các vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai và các quy định pháp luật có liên quan.
Theo Chính phủ, hiện có một số quy hoạch đã được lập, thẩm định nhưng chưa được phê duyệt. Theo quy định của Luật Quy hoạch thì phải thực hiện theo cách khác, dẫn đến mất nhiều thời gian.
“Như vậy, nếu phải tổ chức lập, thẩm định lại sẽ lãng phí nguồn lực và kéo dài thời gian lập quy hoạch”, Chính phủ nêu trong tờ trình gửi Quốc hội.
Ngoài ra, Chính phủ cho rằng quy định của luật hiện hành không cho phép điều chỉnh quy hoạch cục bộ, dẫn đến không bảo đảm sự linh hoạt trong quá trình điều hành của các địa phương.
“Trong giai đoạn cuối của kỳ quy hoạch hiện nay, sẽ khó khăn trong việc điều chỉnh, bổ sung vào quy hoạch các dự án đầu tư cấp bách”, Chính phủ nêu.
Một bất cập cũng được tờ trình của Chính phủ chỉ ra là từ khi Luật Quy hoạch có hiệu lực ngày 1/1/2019, quy định liên quan đến các quy hoạch tại các luật chuyên ngành cũng đồng thời hết hiệu lực. Từ đây khiến không còn căn cứ pháp lý để thực hiện các quy hoạch này.
Chính phủ “than khó” nhưng nhiều đại biểu Quốc hội không đồng tình. Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế Đỗ Văn Sinh cho rằng luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2019. Để chuẩn bị, Quốc hội đã tính đến thời gian chuyển tiếp khá dài cho Chính phủ chuẩn bị.
“Riêng các hoạt động lập, thẩm định quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh được triển khai từ ngày 1/3/2018”, ông nói. Đại biểu này cho rằng “lỗi” của Luật Quy hoạch là do Chính phủ chậm ban hành nghị định quy định chi tiết một số điều để thi hành luật. Cụ thể, ngày 7/5 Chính phủ mới ban hành nghị định.
"Vì chưa có nghị định trên, các quy hoạch không thể triển khai được. Đây là nguyên nhân chính và là nguyên nhân duy nhất khiến luật này chưa thể đi vào thực hiện", ông Sinh khẳng định.
Trước những ý kiến cho rằng Luật Quy hoạch có vướng mắc khiến nhiều dự án không thể triển khai, ông Sinh đề nghị Chính phủ báo cáo rõ những vướng mắc ở nội dung nào, điều luật nào.
Trong khi đó, một số đại biểu cho rằng cần cẩn trọng khi hoãn thi hành một số điều Luật Quy hoạch đã nói. Khi đó, rất có thể các điều đã được Luật sửa và điều chỉnh sẽ “mất tác dụng”.
Trao đổi với Zing.vn, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng cái khó của Luật Quy hoạch hiện nay chính và vấn đề chuyển tiếp, tương thích với các quy hoạch hiện hành.
Ông cho biết Chính phủ đang tháo gỡ từng khâu một cách cẩn trọng, song song với đẩy nhanh xây dựng quy hoạch quốc gia. Tuy nhiên, việc tháo gỡ cũng cần cẩn trọng để các quy hoạch không bị phá vỡ trong thời gian này.
Nhiều dự án "nhất Đông Nam Á" nhưng không thể soán ngôi nhiệt điện, thủy điện
Ngày 27/4, tại Ninh Thuận, Tập đoàn BIM Group chính thức khánh thành cụm ba nhà máy điện mặt trời và hòa lưới điện quốc gia với công suất 330 MW.
Dự án do Công ty CP Năng lượng Tái tạo BIM Energy - thương hiệu thuộc BIM Group hợp tác với AC Energy thuộc Ayala - một trong những tập đoàn lớn nhất Philppines. Được biết, liên doanh BIM - AC Renewables đang tập trung phát triển các dự án năng lượng tái tạo tại Ninh Thuận.
Dự kiến đến năm 2022, tổng công suất cung cấp năng lượng sạch từ BIM Energy sẽ đạt tổng quy mô 1.000MW điện mặt trời và điện gió.
Theo sau tổ hợp điện mặt trời của BIM là một nhà máy khác với công suất lên đến 420 MW đang được xây dựng tại hồ Dầu Tiếng (Tây Ninh). Tham gia vào dự án trị giá hơn 400 triệu USD này là Công ty Cổ phần năng lượng Dầu Tiếng Tây Ninh, Công ty Sinohydro Corporation Limited và Tập đoàn Powerchina Huadong Engineering Corporation Limited. Cả hai công ty liên doanh phía đối tác đều là công ty con của PowerChina Group.
Dự án điện mặt trời này nếu hoàn thành sẽ soán ngôi dự án của BIM, có quy mô lớn nhất Đông Nam Á tính đến thời điểm hiện tại.
Cơn sốt về điện mặt trời đang lan rộng khắp Việt Nam, đặc biệt là 25 tỉnh thành có thế mạnh về bức xạ mặt trời. Hàng trăm dự án lớn nhỏ hứa hẹn sẽ cung cấp hàng nghìn MW vào lưới điện quốc gia. Bên cạnh đó hàng nghìn hộ gia đình cũng bán điện cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) với tổng công suất hàng trăm MW điện.
Tuy nhiên, khi nhìn lại vị trí của điện mặt trời trong tổng thể quy hoạch phát triển năng lượng Việt Nam, thì mảng năng lượng này hoàn toàn chưa thay thế được nhiệt điện hay thủy điện.
Trong năm 2019, mặc dù chỉ có 2 nguồn điện quy mô lớn hoàn thành là Nhiệt điện Duyên Hải 3 mở rộng (688 MW) và Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng (600 MW) nhưng tổng công suất tăng thêm dễ ước đoán là gần 1.300 MW, còn lại điện mặt trời chỉ đóng góp khoảng 1.700 MW.
Trong vài năm sắp tới, nhiều dự án nhiệt điện lớn cũng sắp hoàn thành dù chậm tiến độ như Nhiệt điện Công Thanh (600 MW), Nhiệt điện Hải Dương (600 MW), Nhiệt điện Cẩm Phả 3 (2x220 MW)...
Đó là chưa kể sự hao hụt của quá trình sản xuất điện mặt trời. Điển hình vào giữa tháng 5, công suất thiết kế của 27 nhà máy điện mặt trời là gần 1.500 MW, nhưng công suất phát thực tế là 1.200 MW và sản lượng điện thu về chỉ 600 triệu kWh, bằng 1/4 sản lượng điện của một nhà máy điện than ở Vĩnh Tân hay Duyên Hải.
Một dự án điện mặt trời ở Nhật Bản
Mua điện giá thấp ở vùng bức xạ cao
Nguồn cung điện mặt trời thấp, không ổn định và sau tháng 6/2019, cơ chế giá điện mặt trời mới quy định mức giá mua thấp hơn rất nhiều so với hiện nay.
Cụ thể, Bộ Công Thương phân ra 4 vùng bức xạ trên cả nước. Đáng chú ý, vùng có bức xạ mặt trời cao có mức giá bán điện thấp hơn các vùng có bức xạ mặt trời thấp.
Cụ thể, Vùng 4 (6 tỉnh, gồm: Phú Yên, Gia Lai, Đăk Lăk, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận) có giá mua điện rẻ nhất đối với loại hình dự án điện mặt trời mặt đất, ở mức giá 1.525 đồng/kWh (tương đương 6,67 US Cent/kWh). Mức giá này thấp hơn rất nhiều so với mức giá hiện nay (2.086 đồng/kWh)
Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức - GIZ và Viện Năng lượng vẫn khẳng định chính sách giá thấp với vùng bức xạ cao là đúng và công bằng theo tập quán thế giới, tạo sự phát triển cân bằng giữa các vùng.
Tuy nhiện, việc duy trì giá điện thấp dễ dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp đổ xô vào Bình Thuận và Ninh Thuận đăng ký phát triển điện mặt trời, tạo ra rủi ro liên quan đến chiếm dụng đất, nâng giá đất, mất cân đối về nguồn và phụ tải điện tại chỗ...
Đừng tưởng điện mặt trời thân thiện 100% với môi trường
Theo quy hoạch năng lượng Việt Nam cho đến năm 2030, các ngành năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, điện gió, điện sinh khối sẽ vươn lên chiếm tỉ trọng 30%. Tuy nhiên, đằng sau việc phát triển điện mặt trời là câu chuyện khiến nhiều quốc gia phải đau đầu.
Ra đời từ năm 1946, pin năng lượng mặt trời đã trở thành một trong những phát minh quan trọng nhất trong nền công nghiệp năng lượng. Ngoài là một nguồn năng lượng tái tạo với tiềm năng thay thế hoàn toàn các loại năng lượng hóa thạch truyền thống, năng lượng mặt trời có nhiều ưu thế như có thể được tiếp nhận và sử dụng ở mọi nơi; việc vận chuyển, lắp đặt và vận hành các bản pin không phát thải các loại khí độc hại; không gây tiếng ồn; chi phí bảo trì rất thấp…
Nhưng rủi ro gây hại cho môi trường của pin năng lượng mặt trời lại nằm trong quá trình sản xuất chúng. Khi sản xuất pin, nguyên liệu ban đầu là thạch anh được nhiệt luyện để tinh chế thành silicon nguyên chất. Qúa trình này thải ra các khí độc và chất hóa học gây axit hóa đất đai, nguồn nước.
Không chỉ các kim loại nặng độc hại, quá trình sản xuất các tấm quang điện còn cần đến một lượng lớn nước và điện – những thứ hiển nhiên được lấy từ các nhà máy dùng nhiên liệu hóa thạch.
Một quốc gia đang hứng chịu thảm họa từ điện mặt trời là Trung Quốc. Đến năm 2017, Trung Quốc sở hữu hệ thống nhà máy điện mặt trời lớn nhất thế giới, với tổng công suất lên tới gần 80 GW vào năm 2016, gần gấp đôi so với Mỹ.
Trong khi các tấm pin mặt trời có tuổi thọ chỉ 20-30 năm, Trung Quốc lại chưa có kế hoạch "nghỉ hưu" dành cho chúng. Nếu không có kế hoạch xử lý các tấm pin này, Trung Quốc phải đối mặt với thảm họa môi trường khủng khiếp trong chưa đầy 15 năm tới. Các tấm pin sẽ tạo ra những vùng công nghiệp chết chóc và hoang phế vì ô nhiễm như những gì xảy ra ở một số khu vực thuộc châu Âu và Bắc Mỹ vào cuối thế kỷ XIX.
Các nhà máy điện mặt trời của Trung Quốc đa phần được đặt tại những vùng hẻo lánh như Gobi ở Mông Cổ, trong khi các công ty tái chế chủ yếu nằm dọc vùng duyên hải. Điều này gây ra khó khăn rất lớn để vận chuyển pin đi tái chế.
Bài học của Trung Quốc trong việc thiết kế, vận hành, kiểm soát hệ thống năng lượng mặt trời rất có giá trị tham khảo đối với các nước đang phát triển.

Theo Công ty TNHH MTV Điện lực Đà Nẵng (PC Đà Nẵng) trong số 157 khách hàng có 23 doanh nghiệp và 134 hộ dân tham gia với tổng công suất lắp đặt 1.028 kWp. Sau khi được đấu nối vào hệ thống đã có 105 khách hàng ở Đà Nẵng "bán" điện với tổng số tiền thu được hơn 290 triệu đồng.
Hiện nay Đà Nẵng đang khuyến khích người dân tham gia lắp đặt ĐMTMN bởi chi đầu tư ban đầu không quá cao (đối với hộ gia đình khoảng 50 – 75 triệu đồng) trong khi đó hiệu quả mang lại cao vì sử dụng nguồn "nguyên liệu" vô tận là ánh sáng mặt trời. Điện năng sản xuất ra từ ĐMTMN nếu dùng không hết có thể bán lên lưới điện.

ĐMTMN có những ưu điểm như việc lắp đặt hệ thống này không tốn diện tích đất mà còn tăng cường hiệu quả chống nắng cho các công trình. Chi phí bảo trì, bảo dưỡng thấp vì người dùng chỉ cần giữ hệ thống sạch sẽ (vệ sinh 2-3 lần/năm). Hệ thống điện mặt trời mái nhà không có các bộ phận chuyển động gây hao mòn, do đó chi phí bảo dưỡng gần như là không có.
PC Đà Nẵng cho biết sẽ hỗ trợ lắp đặt miễn phí công tơ đo đếm 2 chiều cho khách hàng. Ngoài sử dụng theo nhu cầu, lượng điện sản xuất được sẽ tự động hòa vào vào lưới điện và dựa theo chỉ số trên công tơ điện. Giá bán điện dành cho những công trình ĐMTMN thực hiện hòa lưới trước 30-6 là 2.134 đồng/kWh.
